Түгээмэл гардаг асуултууд

I. ЕРӨНХИЙ ҮНДЭСЛЭЛ

1. Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөр гэж юу вэ?

Монгол дахь Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөр бол урт хугацааны сургалт болон мэргэжил хөгжлийн боломжууд юм. Эдгээр нь Монгол, Австралийн Засгийн газруудын хооронд хэлэлцэж тохирсон ажил эрхлэлтийн тэргүүлэх хэрэгцээ, суралцах салбар, мэргэших чиглэлүүдэд нийцсэн боловсрол эзэмшсэн Монгол иргэдэд нээлттэй.

Тэтгэлгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг www.australiaawards.gov.au холбоосоор орж үзнэ үү.

II. Болзол шалгуурууд

2. Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн 2019 оны болзол шалгуурууд юу вэ?

Өргөдөл нь болзол хангасан байхын тулд, тодорхой тооны шалгуурыг хангасан байх ёстой. Дэлхий дахины өргөдөл гаргагчдад зориулсан ерөнхий шалгуурууд гэж байдаг. Эндээс  үзнэ үү.

Монгол Улсаас өргөдөл гаргагчдад тавигддаг тусгай шалгуурууд бас буй. Эдгээрийг Австралийн ГХХЯ-ны Монгол Улсад зориулсан үндсэн мэдээллээс үзэж болно. Өргөдөл гаргагчид цаашид тэтгэлэгт хөтөлбөрт тэнцэхийн тулд бүх шалгуурыг хангасан байх ёстой. Өргөдөл гаргагчид Монголд хаана оршин суудаг, хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлсэн эсэхээс хамаарч, болзол шалгуур өөр өөр байдгийг мэдвэл зохино.

3. Австралийн сургалтын тэтгэлгийг ямар түвшний сургалтад олгох вэ?

2019 онд сургалтын тэтгэлгийг танхимын болон судалгааны магистрын түвшинд олгоно.

4. Австралийн сургалтын тэтгэлэг ямар хугацаанд үргэлжлэх вэ?

Их сургуулийн курсын мэдээлэлд дурдсан хамгийн богино хугацааны туршид сургалтын тэтгэлгийг олгоно. Магистрын зэргийн сургалтын хугацааны дээд хязгаар хоёр жил байна (104 долоо хоног).

5. Судалгааны магистрын тэтгэлэгт хандахад юу шаардлагатай вэ?

Судалгаа хийх хэрэгцээгээ тодорхой харуулсан, эсвэл Монголд эргэж ирээд судалгаа явуулах, судлаачдад багшлах болон тэднийг удирдах боломжтой өргөдөл гаргагчдад судалгааны магистрын тэтгэлэг олгоно.

Судалгааны магистрт хандахыг хүссэн өргөдөл гаргагчид судалгааны ажлын удирдагчаасаа зарчмын хувьд дэмжсэн зөвшөөрлийг бичгээр авсан байна. Уг зөвшөөрлийг өргөдлийн хамт буюу шалгарсан тохиолдолд сонгосон сургуульдаа байршихын өмнө ирүүлнэ. Тухайн бичиг нь их сургуульд элсэх баталгаа эс болох ч, тухайн өргөдлийг сургуулийн эрдэм шинжилгээний комисс авч үзэхэд тустай.

Австралийн дээд боловсролын байгууллагуудын эрдэм шинжилгээний ажлын гол давуу талуудыг тэдгээрийн цахим хуудаснаас үзэж болно.

6. Өмнө нь гадаадад суралцсан бол Австралийн тэтгэлэгт өргөдөл гаргаж болох уу?

Болно, гэхдээ өмнө нь гадаадад сурч байгаагүй өргөдөл гаргагчдад түлхүү анхаарал хандуулна. Гадаадад дээд боловсрол эзэмшсэн өргөдөл гаргагчид Австралийн тэтгэлэгт хандахын өмнө Монголд эргэж ирээд доод тал нь хоёр жил болсон байх ёстой.

7. Магистрын зэрэгтэй өргөдөл гаргагч ижил түвшний зэрэг олгох сургалтын тэтгэлэгт хандаж болох уу?

Болно. Өргөдөл гаргагчид урьд нь сурснаасаа өөр чиглэлээр магистрын зэрэг эзэмших гэж байгаа тохиолдолд өргөдөл гаргаж болно. Гэхдээ тэтгэлэг хүртэгчийг сонгон шалгаруулахдаа өмнө нь гадаадад сурсан туршлагагүй хүмүүсийг эн тэргүүнд анхаарч үзнэ.

Австралийн сургалтын тэтгэлгийг өмнө нь хүртсэн хүмүүс Монголд эргэж ирээд, Австралид сурсан хугацаанаасаа хоёр дахин урт хугацаанд ажиллаж, амьдарсны дараа тэтгэлэгт өргөдөл гаргаж болно.

8. Тохирох курс, сургуулиа хэрхэн олох вэ?

Өргөдөл гаргагчид өөрсдийн мэргэжил, ажлын туршлага болон манлайллын зорилгод дээд зэргээр нийцсэн, Монгол Улсын хөгжилд хувь нэмэр оруулахад хамгийн тохиромжтой курсыг Австралийн их сургуулиудаас олох шаардлагатай. Курс хэрхэн судалж сонгох удирдамжтай танилцана уу.

Австралийн тэтгэлгээр зөвхөн Гадаад оюутнуудад зориулж баталсан жагсаалтад (CRICOS) орсон курсуудээс сонгон суралцах боломжтой. Энэ нь Австрали Улсад оюутны визээр суралцаж байгаа хүмүүст зориулсан Австрали Улсын Засгийн газрын цахим хуудсанд байршуулсан Австралийн их сургуулиудын курсын жагсаалт юм. Жагсаалтыг эндээс үзнэ үү.

Өргөдөл гаргах шатанд Австралийн их сургуулиас урилга авсан байх шаардлагагүй боловч, их сургуулиудын цахим хуудсыг нарийвчлан судалж, сурах курсээ тодорхойлсон байх хэрэгтэй. CRICOS-ийг дараах хуудаснаас үзнэ үү: www.cricos.education.gov.au Өргөдөл мэдүүлэгчид хоёр курс сонгож, их сургуулийг ач холбогдлын дагуу эрэмбэлнэ.

9. 1-р ангилалд хамрагдах байгууллагын ажилтнууд Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрт өргөдөл гаргахад юу шаардлагатай вэ?

Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчдаас бусад бүх өргөдөл гаргагчид дараах шаардлагууд тавигдана. Үүнд:

    • Сүүлийн хоёр жил төрийн албанд тасралтгүй ажилласан байх (2019 оны 2-р сарын 1-ний байдлаар)
    • Дээрх хугацаанд төв, орон нутгийн төр засгийн байгууллагууд, төрийн их, дээд сургууль, эмнэлэг, дунд сургууль болон төрийн өмч давамгайлсан үйлдвэрийн газрууд зэрэг төрийн байгууллагад ажилласан байх
    • Тэтгэлгийн бүх болзол шалгуурыг хангасан байх ёстой.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчид дээр дурдсан ажлын туршлагад тавих шалгуураас чөлөөлөгдөнө.

10. 2-р ангилалд хамрагдах байгууллагын ажилтнууд Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрт өргөдөл гаргахад юу шаардлагатай вэ?

Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчдаас бусад бүх хүнд дараах шаардлагууд тавигдана. Үүнд:

2-р ангиллаар өргөдөл гаргагчид 2019 оны 2 дугаар сарын 1-нээс өмнө хоёр жил хөдөлмөр эрхэлсэн байх шаардлагатай. Энэ хөдөлмөр эрхлэлт нь тасралтгүй байх шаардлагагүй.

Хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллага, төрийн бус байгууллага, эсвэл хувийн хэвшлийн эрүүл мэндийн болон боловсролын байгууллага, Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж байгаа олон улсын байгууллагад нэг салбарт дурдсан хугацаанд ажилласан байх

    • Тэтгэлгийн бүх болзол шалгуурыг хангасан байх ёстой. Салбаруудын тухай мэдээллийг [эндээс авна уу]

Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчид дээрх ажлын туршлагын шалгуураас чөлөөлөгдөнө.

III. Англи хэлний шаардлагууд

11. Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрт хандахын тулд IELTS/TOEFL-ийн ямар түвшинг хангасан байх шаардлагатай вэ?

Улаанбаатар хотод ажиллаж, амьдардаг өргөдөл гаргагчдын Academic IELTS-ийн голч оноо доод тал нь 5.5, дотоод нэгж оноо 5.0 (TOEFL-ийн дүйцэх оноо)-аас доошгүй байх шаардлагатай.

Хөдөө, орон нутгийн эсвэл хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчид Academic IELTS-ийн ерөнхий оноо доод тал нь 5.0, түүний дотор Унших, Бичих ур чадварын оноо 5.0 (TOEFL-ийн дүйцэх оноо)-оос доошгүй байна. Шалгалтын гэрчилгээ 2020 оны 1-р сарын 1-ний байдлаар хүчинтэй байна.

Австралийн тэтгэлэг хүртэгчид сонгосон курсдээ элсэн суралцахын тулд IELTS 6.5 (нэгж оноо 6,0-оос доошгүй) оноо авсан байх ёстой. Үүнээс доогуур оноотой хүмүүс англи хэлний 26 хүртэлх долоо хоногийн сургалтад хамрагдана.

Санамж: Зарим курсэд элсэхэд англи хэлний илүү өндөр түвшний чадамж шаарддаг. Иймд өргөдөл гаргагчид тухайн сургуулийн шаардсан түвшинд хүрэх ёстой.

12. IELTS/TOEFL-ийн шалгалтын гэрчилгээг тэтгэлэгт өргөдөл илгээсний дараа ирүүлж болох уу?

Үгүй. IELTS/TOEFL-ийн шалгалтын гэрчилгээг онлайн өргөдөлд хавсаргана. IELTS/TOEFL-ийн онлайн оноог хүлээж авна.

IV. АЖЛЫН ТУРШЛАГЫН ШААРДЛАГА

13. Хоёр жил ажилласан туршлагыг хэрхэн тооцох вэ?

1-р ангиллын бүх өргөдөл гаргагч сүүлийн 2 жил тасралтгүй хөдөлмөр эрхэлсэн байна. 2 жилийн хугацааг өргөдөл хүлээж авч эхлэх өдөр буюу 2019 оны 2 дугаар сарын 1-нээс хойш ухрааж тооцно. Ажил олгогчийн албан захидал болон анкетийн мэдээллээр ажилласан жилийг баталгаажуулна.

2-р ангиллаар өргөдөл гаргагчид 2019 оны 2 дугаар сарын 1-нээс өмнө хоёр жил хөдөлмөр эрхэлсэн байх шаардлагатай. Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчид хөдөлмөр эрхэлсэн эсэхээ заавал нотлох шаардлагагүй.

Санамж: 2019 оны 2-р сарын 1-нийг хүртэлх хоёр жилийн хугацаанд эмэгтэйчүүд хүүхэд асрах чөлөөтэй байсан хугацааг ажилласан жилд оруулж тооцно.

14. Хоёр жилийн ажлын туршлага нэг ажил олгогчийн хэмжээнд байх ёстой юу?

Ангилал 1-ийн өргөдөл гаргагчид өмнөх хоёр жилд төрийн албанд ажилласан байх шаардлагатай боловч, өөр өөр яам, агентлагт ажил эрхэлсэн байж болно. Ангилал 2-ын өргөдөл гаргагчид энэ хугацаанд өөр өөр байгууллагад ажилласан байж болно.

15. Хоёр жил ажил эрхэлсэн нотлох баримтыг өргөдөлд хавсаргах ёстой юу?

Тийм. 2 жил хөдөлмөр эрхэлсэн байдлыг дараах бичиг баримтуудыг нотлоно. Үүнд:

    • Ажил олгогчийн тамгатай тодорхойлолт,
    • Сүүлийн хоёр жилд Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлж, НД-ын дэвтэрт тэмдэглэл хийлгэсэн хуудсууд (эсвэл ажилд томилогдсон Тушаал/ Хөдөлмөрийн гэрээний хуулбар) болон
    • Товч намтар орно.

Эдгээр бичиг баримт таны ажлын туршлагыг нотолно.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэдгээ мэдүүлж, нотолсон өргөдөл гаргагчид дээрх шалгуураас чөлөөлөгдөнө.

V. Өргөдөл гаргах үйл явц

 

16. Өргөдөл болон дагалдах баримт бичгүүдийг хэрхэн мэдүүлэх вэ?

Өргөдлийг дагалдах бүх бичиг, баримтын хамт цахимаар 2019 оны 4-р сарын 30-ны дотор ирүүлнэ.

2019 оны 4-р сарын 30-наас өмнө бөглөж ирүүлээгүй цахим өргөдлийг хүлээн авахгүй.

17. Интернетэд холбогдож, цахим өргөдөл бөглөх боломжгүй бол яах вэ?

Интернетэд холбогдох боломжгүй өргөдөл гаргагчид Монгол дахь Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөрийн газартай холбогдож, өргөдөл мэдүүлэх бусад арга замуудын талаар ярилцана уу. Өргөдөл гаргах үед өөртөө хүндрэл учруулахгүйн тулд Хөтөлбөрийн газартай аль болох эрт холбогдох шаардлагатай. Учир нь өргөдөл хүлээн авах цахим систем товлосон өдрөө хаана гэдгийг анхаарна уу.

18. Өргөдөлд ямар бичиг баримтыг хавсаргах шаардлагатай вэ?

<pӨргөдөлд хавсаргах бичиг баримтуудын жагсаалтыг Австралийн ГХХЯ-ны Монгол Улсад зориулсан үндсэн мэдээллээс үзээрэй. Нотариатаар баталгаажуулж, англи хэлээр орчуулах шаардлагатай бичиг баримтыг онцлон анхаарна уу. Олон хуудастай бичиг баримтын (нийгмийн даатгалын дэвтрийн хуудаснуудын хуулбар г.м.) хуудас тус бүрийг өөрөөр дугаарлан, нэрлэхийн оронд нэгтгэж нэг баримт болгоод зөв нэр өгч хавсаргах хэрэгтэй.

Санамж: Танхимын болон судалгааны магистрын өргөдөл гаргагчдад өөр өөр шалгуур тавьдаг талаар Монгол Улсад зориулсан үндсэн мэдээлэлд дэлгэрэнгүй дурдсан тул анхаарна уу.

19. Өргөдлийг хэрхэн үнэлж, сонгон шалгаруулдаг вэ?

1 ба 2-р ангиллын сонгон шалгаруулалт гурван үе шаттай:

    • 1-р үе шат: Өргөдөл болзол шалгуур хангаж, бичиг баримт бүрэн хавсаргасан эсэхийг шалгана.
    • 2-р үе шат: Болзол шалгуур хангасан өргөдлийг хараат бус шинжээчдийн баг үнэлнэ.
    • 3-р үе шат: Хараат бус шинжээчдийн багийн үнэлсэн өргөдлийн заримыг хураангуй жагсаалтад оруулна. Тухайн өргөдөл гаргагчдыг Австралийн Засгийн газрын Ахлах мэргэжилтэн даргалж, Монголын төр болон бусад байгууллагын төлөөлөл багтсан тусгай комисс ярилцлагад урина. Ярилцлагын үеэр, Монгол Улсын иргэний үнэмлэх, гадаад паспортын эх хувийг авчирч, оршин суугаа газраа шалгуулахын зэрэгцээ дипломын нүүр хуудас, дүнгийн хавсралтын эх хувийг мөн авч ирнэ.

Koмисс сонгон шалгаруулалтын дүнг эцэслэсний дараа, шалгарсан хүмүүсийн нэрсийн жагсаалтыг Австралийн Гадаад хэрэг худалдааны яаманд батлуулахаар илгээнэ.

Австралийн ГХХЯ тэтгэлэгт хүртэх хүмүүсийг батлана.

Өргөдөл гаргагчид Монгол дахь Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн цахим хуудсанд байрлуулсан видеог үзэж, өргөдөл гаргах, сонгон шалгаруулах тухай нарийвчилсан мэдээллийг үзэх нь зүйтэй.

20. Их сургуулийн дүнг хэн баталгаажуулах вэ?

Өргөдөл гаргах үед их сургуулийн диплом, дүнгийн хуулбарыг тухайн сургуулийн харьяа тэнхим эсвэл нотариатын газар баталгаажуулж болно.

Өргөдөл гаргагч хураангуй нэрсийн жагсаалтад орж, ярилцлагад ирэхдээ бичиг, баримтын эх хувийг авчирч, тэдгээрийн үнэн, зөвийг шалгуулж, гэрчлүүлнэ.

VI. Сонгосон сургууль, курс

21. Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн хүрээнд ямар мэргэжлээр суралцах боломжтой вэ?

Юуны өмнө, хоёр өөр их сургуулийн ойролцоо хоёр курсыг нягт нямбай судалгаа, шинжилгээнд тулгуурлан сонгохыг зөвлөж байна. Суралцах курсууд өргөдөл гаргах тухайн жилд батлагдсан тэргүүлэх чиглэлүүдэд нийцсэн байх ёстой. 2017 онд суралцах чиглэлүүдийг Австралийн ГХХЯ- ны Монгол Улсад зориулсан үндсэн мэдээллээс үзнэ үү.

Курс 104 долоо хоногоос хэтрэхгүй байх ёстой.

Өргөдөл гаргагчид Сурах курсээ судалж сонгож удирдамжтай танилцах нь зүйтэй.

22. Сонгосон курсууд урьд өмнө нь сурсан чиглэлээр байх ёстой юу?

Шаардлагагүй. Магистрт өргөдөл гаргагч ажлын туршлага, карьерын зорилгоосоо хамаарч, өмнө нь эзэмшсэнээс өөр чиглэлээр суралцахаар курс сонгож болно. Тэд Австралид суралцсаны үр дүнд олж авах мэдлэг, чадварыг ашиглан эх орныхоо хөгжилд хэрхэн хувь нэмэр оруулах талаар өргөдөлдөө тодорхой тусгасан байх ёстой.

Өмнө нь эзэмшсэн магистрын боловсролтой ижил чиглэлээр Австралийн тэтгэлэгт өргөдөл гаргаж болохгүй.

Тэтгэлэгт амжилт гаргахын тулд ямар ч курс сонгосон тэр нь өргөдөл гаргагчийн суурь боловсролтой уялдсан байвал зохино. Жишээ нь: эдийн засгийн чиглэлээр суралцах хүмүүс мэргэжил эзэмших сургалтын явцад математик гүнзгий үзсэн байх шаардлагатай.

23. Өргөдөл илгээсний дараа сурах курсээ өөрчилж болох уу?

Ерөнхийдөө болохгүй. Курс сонголт нь тэтгэлэг хүртэгчдийг сонгон шалгаруулалтад нэр дэвшүүлэх нэг үндэслэл болдог. Тиймээс анх өргөдөл гаргах шатанд сонгосон курсуудыг тухайн хүнээс өөрөөс нь үл шалтгаалсан нөхцөл байдлаас бусад тохиолдолд үл дэмжинэ. Иймд өргөдөл гаргагчид суралцах курсээ сайтар судалж, зөв сонгосны дараа өргөдлөө ирүүлэх нь нэн чухал юм.

Курс солих хүсэлтийг тохиолдол тус бүрээр авч үзэх эрхийг Австралийн Гадаад хэрэг худалдааны яам эдэлнэ.

24. Австралийн их сургуулиудад хүлээн зөвшөөрөгдөхийн тулд Судалгааны магистрын өргөдөл гаргагчид удирдагч багшаа олсон байх ёстой юу?

Тийм. Судалгааны магистрт өргөдөл гаргагч нь судалгааны удирдагч багштай зөвшилцсөн тухай нотлох бичиг баримтыг хавсаргах шаардлагатай. Удирдагч олоход цаг хугацаа шаардагддаг.

VII. Тэтгэлэг Хүртэх

25. Өргөдөл гаргагчдад сургалтын тэтгэлэг хүртээсэн талаар хэдийд мэдэгдэх вэ?

Австралийн сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрт өргөдөл гаргагчдын сонгон шалгаруулалтын дүн 7-р сард гардаг хэдий ч шийдвэрийг батлах үе шатууд байдаг. Амжилттай өргөдөл гаргагчид болзолт тэтгэлэгт тэнцсэн талаар тухайн жилийн 8-р сард мэдэгдэнэ.

26. Австралийн сургалтын тэтгэлэг ямар эрх эдлүүлдэг вэ?

Тэтгэлэгт хамрагдагч Австралийн их сургуульд сурах курсийг бэлтгэл сургалттай хамтатган хамгийн богино хугацаанд дүүргэнэ. Тэтгэлэгт хамрагдагчийн эдлэх эрх Австралийн тэтгэлгийн Бодлогын гарын авлагад дэлгэрэнгүй тусгагдсан.

Тэтгэлэгт хүртэгч 2 жилийн курст суралцахаар Австралид ганцаар очсон тохиолдолд эхний жилдээ амжилттай суралцсаны дараа Монголд нэг удаа ирж, гэр бүлтэйгээ уулзах эрхтэй. Дэлгэрэнгүйг Австралийн сургалтын тэтгэлгийн бодлогын гарын авлагаас үзнэ үү.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд тэтгэлэгт хамрагдсан тохиолдолд шаардлагатай нэмэлт дэмжлэг үзүүлдэг ба үүнийг Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд дэмжлэг үзүүлэх гэрээний дагуу зохицуулна.

27. Австралийн тэтгэлэг хүртэгчид ямар үүрэг хариуцлага хүлээх вэ?

Тэтгэлэг хүртэгчид сургалт эхлэхийн өмнө Австралийн Засгийн газартай гэрээ байгуулна. Энэхүү гэрээнд тэтгэлэг хүртэгчдийн үүрэг, хариуцлагыг дэлгэрэнгүй тусгасан.

Ерөнхий үүрэг хариуцлагад сургуулиас зохион байгуулах Академик сургалтын удиртгал хөтөлбөр болон Австралид очмогц явагддаг бусад бэлтгэл сургалтад хамрагдах, хичээл сурлагадаа онцгой анхаарч, их сургуулийн шаардлагыг бүрэн хангаж амжилттай суралцах, Оюутны асуудал хариуцсан ажилтантай байнгын харилцаатай байх, Австралийн хууль, дүрмийг сахин биелүүлэх, визний нөхцөл шаардлагыг чанд мөрдөх зэрэг орно.

Тэтгэлэг хүртэгчид сургуулиа дүүргээд, доод тал нь 2 жил болсны дараа Австрали руу зорчиж болно.

28. Тэтгэлэг хүртэгчид гэр бүлээ Австралид аваачиж болох уу?

Болно. Тэд шинэ орчинд дасан зохицож, тав тухтай орчин бүрдүүлэх хүртэл 6 сар хүлээсний дараа гэр бүлээ Австралид аваачих нь зүйтэй. Австралийн Засгийн газраас тэтгэлэг хүртэгчийн гэр бүлд санхүүгийн болон бусад төрлийн дэмжлэг үзүүлэхгүй. Гэр бүлээ дэмжих нь тэтгэлэгт оюутны үүрэг юм.

Монгол дахь Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөрийн газар тэтгэлэг хүртэгчдийн гэр бүлийн гишүүдэд "ТАТГАЛЗАХ ЗҮЙЛГҮЙ" гэсэн бичгийг Австралийн ГХХЯ-аас авч өгөхөөс өөрөөр зорчихтой холбоотой дэмжлэг үзүүлдэггүй.

Тэтгэлэг хүртэгчийн гэр бүл/эхнэр буюу нөхөр, үр хүүхдүүдийн Австралид хүлээх үүрэг хариуцлагын талаарх мэдээллийг Цагаачлал, хил хамгааллын албаны эсвэл суралцах сургуулийн цахим хуудаснаас авна уу.

VIII. Австрали руу зорчих

29. Австрали руу зорчих замдаа саатах эсвэл амрах зорилгоор түрүүлж явж болох уу?

Болохгүй. Австрали руу хамгийн дөт замаар явж, очих газартаа шууд хүрнэ. Аялал нь өртөг хямд, аялах явцад гуравдагч оронд учирч болох визний болон бусад эрсдэлээс зайлсхийнэ.

30. Нислэгийн тийзээ хэрхэн авах вэ? Хэн аяллыг зохион байгуулах вэ?

Австралийн Оюутны 500 ангиллын виз гарсны дараа Монгол дахь Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөрийн газар тэтгэлэг хүртэгчийн нислэгийн хуваарийг зохицуулж, зорчих бэлтгэлийг хангуулж, тийзийг журмын дагуу худалдан авч өгнө. Оюутан Австралийн визээ үзүүлж, Хөтөлбөрийн газраас тийзээ авна.

31. Оюутны авч явах ачааны дээд хязгаар хэдэн килограмм бэ?

Зөвшөөрөгдсөн ачааны дээд хэмжээ нислэгийн компани бүрт өөр өөр байдаг. Иймд та өөрөө нислэгийн компанитай холбогдон зөвлөгөө авна уу. Илүү ачааны төлбөр гарсан тохиолдолд зорчигч оюутан төлбөрийг өөрөө хариуцна.

32. Миний суралцах сургууль байдаг хотод Би яаж очих вэ?

Нислэгийн тийзийг таны сурах сургууль байдаг хот хүртэл (олон улсын болон дотоодын нислэгийн хамт) авч өгнө.

33. Их сургуулиас намайг нисэх буудал дээр хүн тосч авах уу? Очоод би хаана буух вэ?

Виз гарсны дараа, Австрали руу явахын өмнө сургуулийнхаа Оюутны асуудал хариуцсан ажилтантай холбогдож, аяллын мэдээллээ өгнө үү. Тэд таны төлөвлөгөөг мэдсэнээр тосч авах ажлыг зохицуулж, ирсний дараах асуудлуудыг тайлбарлаж өгнө.

Оюутан хариуцсан ажилтантай холбогдож, очоод байрлах байрны талаар ярилцах нь зүйтэй. Таныг хүсвэл, тэд түр амьдрах байр олоход туслана. Харин төлбөрийг оюутан өөрөө хариуцна. Урт хугацаанд амьдрах байраа мөн олох хэрэгтэй. Оюутан хариуцсан ажилтанд хандаж, дэмжлэг туслалцаа авч болох ч энэ бол таны хүлээх үүрэг юм.

IX. Австралид сурч, амьдрах

34. Академик сургалтын удиртгал хөтөлбөр хэр чухал вэ?

Энэ бол маш чухал хөтөлбөр. Үүнд зайлшгүй хамрагдах шаардлагатай.

35. Би суралцаж байх хугацаандаа өөрийн ажиллаж байсан байгууллагатай харилцаатай байх ёстой юу?

Тийм. Монголд ажиллаж байсан байгууллага, хамт олонтойгоо харилцаатай байхыг дэмжих төдийгүй үүнийг Буцаан байршуулах төлөвлөгөөний нэг хэсэг болох Харилцааны гэрээгээр зохицуулдаг.

36. Сургалтаа үргэлжлүүлэхийн тулд би эхний жилд тодорхой дүн үзүүлэх хэрэгтэй юу?

Тийм. Та амжилттай суралцсанаа нотлон харуулах хэрэгтэй. Эс тэгвээс, сургалтын тэтгэлэг зогсох эрсдэлтэй.

37. Австралид очоод суралцах чиглэлээ өөрчилж болох уу?

Болохгүй. Таны гаргасан өргөдөл, сонгосон чиглэл, курсэд тулгуурлан сонгон шалгаруулалт хийгдсэн тул, түүнийг өөрчлөх боломжгүй.

38. Австрали явахын өмнө би ямар нэг мөнгө авах уу?

Үгүй. Таныг Австралид очиж, сургуульд бүртгүүлсний дараа суурьших нэг удаагийн тэтгэмж, амьжиргааны зардалд хувь нэмэр болох мөнгийг хоёр долоо хоног тутамд олгож эхлэнэ.

39. Австралид очиход надаас нэмэлт мөнгө шаардагдах уу?

Тийм. Туршлагаас харахад, Австрали явахдаа 500 орчим австрали доллартай байвал зохино. Энэ мөнгө танд банкны данс нээх хүртэл хоол хүнс, унааны зардал зэрэгт хэрэгтэй. Австралид очоод олон улсын нисэх онгоцны буудалд, эсвэл явахын өмнө мөнгөө солиорой. Бэлэн мөнгө авч явбал хэмжээний хувьд Монгол Улсын хууль, тогтоомжийн холбогдох заалтуудад нийцсэн эсэхийг шалгана уу.

40. Австралид амьдралын өртөг хэд орчим байх вэ?

Амьдралын өртөг ганцаар эсвэл гэр бүлтэйгээ хамт амьдрах уу гэдгээс хамаарна. Гэр бүлийнхэн тань Монголд үлдсэн тохиолдолд суралцах хугацааны туршид тэдэнд туслах шаардлага гарч болно. Харин тэд тантай хамт Австралид амьдрах бол тэднийг дэмжиж тэтгэх санхүүгийн хангалттай баталгаатай гэдгээ Австралийн Засгийн газарт нотлох шаардлагатай.

41. Урт хугацаанд амьдрах байрыг хэн надад олж өгөх вэ? Сургуулийн кампус дотор тэтгэлэгт оюутан амьдрах боломжтой юу?

Оюутан хариуцсан ажилтан туслах ч, урт хугацаанд амьдрах байраа та өөрөө олох хэрэгтэй. Сургуулийн кампус дотор байр байдаг боловч, Австралийн тэтгэлэг хүртэгч тэнд байрлах давуу эрх эдлэхгүй тул боломжит хувилбаруудыг Оюутан хариуцсан ажилтантай зөвлөлдөж болно.

42. Австралид эхнэр/нөхөр, гэр бүлийн гишүүдээ авчрахад ямар дэмжлэг үзүүлдэг вэ?

Тэтгэлэгт оюутны гэр бүлийн гишүүдэд (эхнэр нөхөр болон 18 хүртэлх насны хүүхэд) Австралийн Засгийн газраас санхүүгийн нэмэлт дэмжлэг үзүүлэхгүй. Тэтгэлэгт оюутнууд гэр бүлийн гишүүдийнхээ эрүүл мэндийн даатгалын төлбөрийг хариуцна.

43. Австралийн тэтгэлэгт оюутны гэр бүлийн гишүүдэд ямар хүнийг багтаах вэ?

Австралийн визний шаардлагын дагуу, тэтгэлэгт оюутны эцэг эх, хадмууд болон ах, эгч дүүсийг гэр бүлийн гишүүдэд тооцдоггүй бөгөөд тэднийг оюутантай хамт очиж амьдрахыг дэмждэггүй.

44. Аюулгүй, тав тухтай орон сууцыг хэрхэн олж болох вэ?

Аюулгүй, тухтай байрны сонголт өргөн байдаг. Ийм орон сууцыг та өөрөө эсвэл сургуулиараа дамжуулж олно. Энэ талаар сургуулийнхаа Оюутны асуудал хариуцсан ажилтантай холбогдож зөвлөгөө авах хэрэгтэй.

45. Австралид шашинтай холбоотой хориглосон зүйл, хязгаарлалт бий юу?

Хэн ч өөрийн шашныг аливаа хориггүй чөлөөтэй шүтэж болно. Хүмүүс дуртай хувцсаа өмсч, мөргөл үйлдэж, хэрэгтэй үедээ сүм, хийдэд очиж болно. Австралид хувь хүний эрх, бие даасан байдлыг хамгаалах эрх зүйн орчин тогтолцоо сайн бүрдсэн.

46. Миний хүүхдүүд сургуульд сурч болох уу?

Болно. Муж тус бүрт боловсролын тогтолцоо сайн хөгжсөн бөгөөд сургуулийн насны хүүхдийг сургуульд зайлшгүй хамруулах шаардлагатай . Сургуульд соёл, ёс заншил, шашны хүчин зүйлсийг тооцож, хүүхдийг урамшуулсан, эрүүл ахуйн шаардлага хангасан орчин бүрдүүлсэн байдаг. Мэргэшсэн, туршлагатай, сайтар бэлтгэгдсэн багш нар олон орноос ирсэн хүүхдүүдэд өөрийн боловсролын тогтолцоонд дасан зохицоход тусалдаг.

47. Манай хүүхдүүд англиар ярьдаггүй ч цэцэрлэг, яслид хамрагдаж болох уу?

Болно. Танд хүүхэд асрах үйлчилгээ хэрэгтэй үед, сул орон тоо байвал, та хүүхдээ хамруулж болно. Хүүхэд асрах газар таны хүүхдийг мэргэшсэн ажилтан харж хандан, хоол унд, ариун цэврийн үйлчилгээ үзүүлж, тоглох болон унтаж амрах өрөө болон яаралтай тусламжийн үйлчилгээ үзүүлдэг. Хүүхэд асрах төвийн бүртгэлийн маягтад шашны тухай асуулт байдаг. Түүнчлэн зарим төв англи хэлээр ярьдаггүй хүүхдүүдэд зориулсан богино хугацааны сургалт явуулах боломжтой байдаг.

48. Австралид байх хугацаанд надад ямар дэмжлэг тусламж үзүүлэх вэ?

Бүх их сургуульд тэтгэлэгт оюутанд туслах, яаралтай тусламж үзүүлэх зорилготой оюутанд үйлчлэх төвүүд ажилладаг. Тус төвүүдээс байр орон сууц олох, гэр бүлдээ дэмжлэг туслалцаа авах, мөн зарим онцгой хэрэгцээг хангахад тусламж авч болно. Австралийн их сургуулиудад эрүүл мэндийн болон зөвлөх үйлчилгээг үнэ төлбөргүй (эсвэл оюутнуудад хямд үнэтэй) үзүүлэх төвүүд ажиллахын зэрэгцээ биеийн тамир спорт, дэлгүүр болон оюутны хотхонд бусад үйлчилгээний газрууд байдаг.

49. Би өөрийн үндэсний, шашны болон уламжлалт баяр ёслолыг тэмдэглэж болох уу?

Болно. Австралийн ихэнх мужийн нийслэл хотуудад хүмүүс өөрсдийн шашин, уламжлалт соёл болон үндэсний баяр ёслолыг хамтдаа тэмдэглэдэг.

50. Би Австралид сурч байх хугацаандаа хагас цагаар ажиллаж болох уу?

Болно. Оюутнууд хичээлийн үеэр долоо хоногт 20 цаг хүртэл, амралтын хугацаанд бүтэн цагаар ажиллах боломжтой. Та ажилд орохын өмнө Оюутны асуудал хариуцсан ажилтанд энэ талаар мэдэгдэх ёстой.

51. Намайг сурч байх үед манай гэр бүлийн хүн ажил хийж болох уу?

Боломжтой. Таныг сурч байх үед танай гэр бүлийн хүн бүтэн цагаар ажиллаж болно.

X. Хөгжлийн бэрхшээлтэй оюутанд үзүүлэх дэмжлэг

52. Австрали Улс хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд ээлтэй юу?

Тийм. Олон нийтийн газрууд нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүст ээлтэй орчин бүрдүүлсэн байдаг. Тухайлбал, их сургуулиуд, зах, цэцэрлэгт хүрээлэнгүүд нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, үйлчлүүлэгчдийн хэрэгцээнд нийцүүлэн тохижилт хийсэн байдаг. Тухайлбал, их сургуулиудад хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд үйлчлэх цахилгаан шат, машины зогсоол болон ариун цэврийн өрөө бий. Түүнчлэн их сургуулиуд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд үнэ төлбөргүй, нууцлалыг чанд хадгалах, найдвартай үйлчилгээ үзүүлдэг.

Австралийн их сургуулиудад оюутанд үнэ төлбөргүй эсвэл хямд үнээр эрүүл мэндийн болон зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх, мөн Австралид байх хугацаанд нь хувийн амьдралд нь нөлөөлөх асуудлаар ярилцаж, зөвлөгөө өгөхөд зориулсан олон улсын оюутнуудад үйлчлэх төвүүд байдаг.

Их сургуулийн байр, хувийн олон орон сууц хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд нэвтрэх боломж хангасан цахилгаан шаттай. Зарим хувийн орон сууцанд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд зориулсан тохижилт хийгдээгүй байдаг тул байрны сонголт хийхдээ асууж лавлах нь зүйтэй.

Сургуулиуд хөгжлийн бэрхшээлтэй оюутнуудад тохиромжтой орон сууцаар хангах үүрэгтэй. Хөгжлийн бэрхшээлтэй тэтгэлэг хүртэгчид үзүүлэх бололцоотой дэмжлэгийн талаар Австрали явахын өмнө мэдэж авах болно.

53. Нийтийн тээврийн хэрэгслээр үйлчлүүлэх боломжтой юу?

Австралид хот доторх нийтийн тээврийн дэд бүтэц (төмөр зам, трамвай, усан тээвэр, автобус болон такси) өндөр хөгжсөн бөгөөд ихэнх тээврийн хэрэгсэл хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүс үйлчлүүлэх болон нярай хүүхдийг тэрэгтэй нь оруулах нөхцөлийг хангасан байдаг. Галт тэрэг болон автобусанд дугуйтай тэргэнцэр байрлуулах хангалттай зай бий.

54. Хүнсний болон бусад хэрэгцээтэй зүйлсээ худалдан авах боломжтой юу?

Австралийн бүх хот, суурингуудад долоо хоног, сарын хүнсээ боломжийн үнээр авах жижиглэн худалдааны газар, дэлгүүрүүд элбэг. Жижиглэн худалдааны томоохон төвүүдэд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд хүртээмжтэй үйлчлүүлдэг.

Австралийн их сургуулиуд хөгжлийн бэрхшээлтэй оюутныг суралцах нөхцөлөөр бүрэн хангах орчныг бүрдүүлэх үүрэгтэй бөгөөд үүнд их сургуулийн орчныг тохижуулсан байхаас гадна суралцах материалыг хөгжлийн бэрхшээлтэй оюутанд ээлтэй байхаар боловсруулсан байдаг.

55. Ямар үйлчилгээ, тоног төхөөрөмж, хэрэгслээр хангах вэ? Жишээлбэл, намайг тусгайлан асарч, туслах хүн байх уу?

Хөгжлийн бэрхшээлтэй оюутан бүрийн онцлог хэрэгцээг судлан, үнэлгээ хийж, үзүүлбэл зохих дэмжлэг туслалцааг тодорхойлдог. Үүнд: академик сургалтын болон бусад дэмжлэгүүд тухайлбал хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнийг асарч байгаа хүнд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний эмчилгээний зардал, тусгай төхөөрөмж олгох зэрэг ордог. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэнийг курст бүртгүүлэх арга замыг сайжруулахын тулд орчин, тоног төхөөрөмжид тохируулга хийх, суралцах болон оюутныг үнэлэх аргуудад өөрчлөлт оруулах замаар дэмжлэг үзүүлж болно.

Австралийн их сургуулиуд хөгжлийн бэрхшээлтэй оюутнуудыг суралцуулахад зайлшгүй шаардагдах механизмыг хэрэглэх, тухайлбал хичээлийн материалыг өөрчлөх, их сургуулийн үйлчилгээг хүртэх боломжоор хангах үүрэгтэй.

Нэмэлт мэдээлэл